Jesteś tutaj:
moje konto luxmed
EN
Jesteś tutaj:  Dla Pacjenta » Artykuły
Dostosuj czcionkę: A A A
Artykuły
Artroza

Artroza utrudnia życie

Co druga osoba w wieku 50 lat ma zmienione zwyrodnieniowo stawy, w grupie 60-latków problem ten dotyczy nawet 70 procent. Dolegliwości są bolesne i utrudniają codzienne funkcjonowanie. Choroba jest najczęstszą przyczyną niepełnosprawności u osób po 65 roku życia.

Skoro zwyrodnienia kostno-stawowe dotykają osoby po 50 roku życia, można domniemywać, że stawy niszczą się wraz z wiekiem…

Nie tylko wiek ma wpływ na tę chorobę. Proces chorobowy może rozpoczynać się już u 30-, a nawet 20-latków. Aby to wyjaśnić, należałoby przynajmniej w uproszczeniu opisać mechanizm działania stawów. Powierzchnię stawowe kości pokrywa tkanka, nazywana chrząstką stawową, zbudowana m.in. z włókna kolagenowego. Umożliwia ona gładkie, niemal bez oporu, przesuwanie się powierzchni stawowych po sobie. Jama stawowa jest wypełniona płynem stawowym, który jest środkiem poślizgowym, a jednocześnie dostarcza substancji odżywczych dla chrząstki. Opisany mechanizm może być zaburzany przez różne szkodliwe czynniki. Jeśli chrząstka jest niedostatecznie odżywiana, jej komórki obumierają a warstwa chrząstki staje się cieńsza. Powierzchnie stawowe kości zaczynają o siebie ocierać. Skutkiem tego jest mechaniczne niszczenie tkanki kostnej i chrzęstnej oraz ból, pojawiający się podczas ruchu. Chory, unikając bólu, ogranicza poruszanie uszkodzonym stawem, co prowadzi do dalszego nasilania się szkodliwych procesów chorobowych: staw produkuje jeszcze mniej mazi stawowej, chrząstka jest gorzej odżywiana i ulega dalszemu uszkodzeniu, zanikają mięśnie okołostawowe, stopniowo zmniejsza się zakres ruchu stawu aż do całkowitego usztywnienia.

W odpowiedzi na uszkodzenie chrząstki stawowej i przeciążenie kości podchrzęstnej aktywne stają się mechanizmy naprawcze, które są próbą wzmacniania i odbudowywania miejsc uszkodzonych. Niestety jest to zazwyczaj próba nieskuteczna, która prowadzi do powstawania typowych dla tej choroby wyrośli kostnych i nasila dalsze zmiany w tkance podchrzęstnej.

Jakie są przyczyny choroby zwyrodnieniowej stawów?

Potencjalnych przyczyn jest wiele. Czynnikiem inicjującym proces chorobowy może być uraz, ale też zaburzenia metaboliczne czy wady w budowie anatomicznej układu ruchu – nierówna długość kończyn, skrzywienie kręgosłupa, dysplazja stawu biodrowego, płaskostopie.

Zmiany zwyrodnieniowe stawów przyspiesza nadwaga, ponieważ zbędne kilogramy nadmiernie obciążają kręgosłup, stawy biodrowe i kolanowe. Nie bez znaczenia jest również styl życia, charakter wykonywanej pracy, niedobory żywieniowe, nadmierne obciążanie stawów podczas aktywności fizycznej.

Czy to oznacza, że nadmiar ruchu może prowadzić do zmian zwyrodnieniowych stawów?

Nie tyle nadmiar ruchu, co nadmierne przeciążenie stawów np. w sporcie wyczynowym lub niektórych obciążeniach zawodowych. Również osoby uprawiające amatorsko jakąś określoną dyscyplinę sportową, które przez lata obciążają stawy, doznają ich urazów, są w grupie ryzyka. Głównie dotyczy to stawów kręgosłupa, kolanowych, biodrowych i drobnych stawów rąk i stóp. Ćwiczenia umiarkowane, systematyczne są bardzo wskazane, ponieważ chronią przed chorobą, wzmacniają mięśnie i pozwalają dłużej zachować sprawność fizyczną.

Jak rozpoznać chorobę zwyrodnieniową stawów? Czy ból powinien skłonić nas do natychmiastowej wizyty u lekarza?

Choroba rozwija się powoli i zazwyczaj przez lata nie powoduje dolegliwości. Wczesnym i zazwyczaj lekceważonym przez chorych objawem jest wrażenie krótkotrwałej sztywności stawów po spoczynku. Ból pojawia się tylko po nadmiernym wysiłku fizycznym i ustępuje nawet bez leczenia. Potem znowu możemy normalnie się poruszać, ale nie powinno to uśpić naszej czujności. Jeśli będziemy zwlekać, na skuteczne leczenie może być za późno.

Rozpoznanie choroby nie jest trudne – często sam wywiad zebrany od pacjenta sugeruje przyczynę dolegliwości. Zdjęcie RTG stawów uwidacznia zwężoną szparę stawową, wyrośla kostne, torbiele i umożliwia ocenę zawansowania choroby. Pomocne jest także badanie USG, którym można wykryć zmiany niewidoczne w badaniu RTG, w tym zmiany pourazowe, czy inne uszkodzenia struktur torebkowo – więzadłowych okolicy stawu. USG odgrywa ważną rolę w diagnozowaniu przyczyn dolegliwości barku, stawów kolanowych. Zmiany w kręgosłupie rozpoznajemy przy pomocy zdjęcia radiologicznego, tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego.

Czy chorobę zwyrodnieniową stawów da się skutecznie leczyć?

Właściwie żadna z metod nie spowoduje przyrostu chrząstki stawowej ani naprawy już dokonanych uszkodzeń. Można natomiast opóźnić proces destrukcji i poprawić komfort życia pacjenta poprzez odpowiednią rehabilitację, środki przeciwbólowe, wzbogacenie diety w substancje potrzebne do „odżywiania” chrząstki. W przypadkach znacznych uszkodzeń i zagrożenia inwalidztwem możliwe jest stosowanie leczenia operacyjnego w tym protezoplastyki stawów.

Terapia zawsze dobierana jest indywidualnie, z uwzględnieniem wieku chorego, współistniejących schorzeń czy czynników ryzyka. Choroba zwyrodnieniowa stawów jest niestety chorobą, której łatwiej jest zapobiegać niż leczyć.
Zapraszamy na konsultacje do poradni ortopedycznej CM Luxmed.


Rozpocznij rozmowę