badanie piersi rak

Jak chroni膰 si臋 przed rakiem piersi?

Rak piersi jest najcz臋艣ciej wyst臋puj膮cym nowotworem z艂o艣liwym u kobiet. Stanowi ponad 20% wszystkich zachorowa艅 na nowotwory z艂o艣liwe. Najwa偶niejszym czynnikiem w istotny spos贸b wp艂ywaj膮cym na wyniki leczenia jest wykrycie nowotworu w jak najwcze艣niejszym stadium rozwoju.

O tej niebezpiecznej chorobie, mo偶liwo艣ciach leczenia, a przede wszystkim profilaktyki rozmawiamy ze specjalist膮 chirurgii og贸lnej i onkologicznej lekarzem Marcinem Zaj膮cem.

Panie Doktorze, w jaki spos贸b rozwija si臋 rak piersi?

– Punktem wyj艣cia do rozwoju nowotworu jest zmutowany proces zachodz膮cy w kom贸rkach piersi, kt贸ry prowadzi do ich niekontrolowanego podzia艂u i rozrostu. Kom贸rki nowotworowe, w odr贸偶nieniu od prawid艂owych, utraci艂y ograniczenie w postaci zaprogramowanej 艣mierci kom贸rki (apoptozy), maj膮 zdolno艣膰 naciekania na otaczaj膮ce tkanki i tworzenia odleg艂ych przerzut贸w. Rak sutka w wi臋kszo艣ci przypadk贸w wywodzi si臋 z kom贸rek, kt贸re wy艣cielaj膮 wn臋trze przewod贸w mlecznych. Kom贸rki nowotworu piersi przenikaj膮 do naczy艅 limfatycznych, nast臋pnie docieraj膮 do w臋z艂贸w ch艂onnych, co powoduje ich powi臋kszenie. Jest to r贸wnocze艣nie sygna艂, 偶e choroba staje si臋 coraz bardziej agresywna (nowotw贸r z艂o艣liwy piersi) i istnieje wi臋ksze prawdopodobie艅stwo, 偶e kom贸rki nowotworowe dosta艂y si臋 tak偶e do krwi i mog艂y zasiedli膰 inne narz膮dy, czyli spowodowa膰 powstanie przerzut贸w.

Czy mo偶emy wymieni膰 g艂贸wne przyczyny rozwoju raka piersi?

– Etiologia raka sutka nie jest do ko艅ca poznana, mimo wielu bada艅 i analiz. Sytuacj臋 dodatkowo komplikuje fakt, 偶e ten sam morfologicznie nowotw贸r mo偶e by膰 wywo艂any przez kilka, a nawet kilkana艣cie czynnik贸w kancerogennych.

Coraz cz臋艣ciej jednak w ryzyku zachorowania na raka piersi wskazuje si臋 na uwarunkowania genetyczne. Oko艂o 10% nowotwor贸w piersi ma charakter dziedziczny. Prawdopodobie艅stwo zachorowania wzrasta wraz z liczb膮 krewnych pierwszego stopnia (matka, siostra, c贸rka), chorych na ten nowotw贸r. Dotychczas nie poznano jeszcze wszystkich gen贸w, kt贸rych mutacje mog膮 prowadzi膰 do powstania raka sutka. Najpewniejszym kryterium dziedzicznego raka piersi jest stwierdzenie mutacji gen贸w BRCA1 oraz BRCA2. U kobiet z mutacj膮 gen贸w BRCA 偶yciowe ryzyko wyst膮pienia raka piersi wynosi 80%.

Innymi genami, kt贸rych mutacja mo偶e zwi臋ksza膰 ryzyko zachorowania na raka piersi, s膮: ATP, BRIP1, TP3, CHEK i PTEN.

W艣r贸d pozosta艂ych czynnik贸w predysponuj膮cych do wyst膮pienia raka sutka wymieniamy: wiek (ryzyko zachorowania na raka piersi wzrasta wraz z wiekiem, a wi臋kszo艣膰 zachorowa艅 dotyczy kobiet po 50 roku 偶ycia), wczesne rozpocz臋cie i p贸藕ne zako艅czenie miesi膮czkowania, p贸藕na ci膮偶a (po 35 roku 偶ycia), a tak偶e styl 偶ycia.

Wiadomo, 偶e im wcze艣niej nowotw贸r zostanie wykryty, tym s膮 wi臋ksze szanse na wyleczenie. Jak rozpozna膰 zmiany w pocz膮tkowym etapie rozwoju?

rak piersi

– Pierwszym objawem jest niebolesny guz zlokalizowany zazwyczaj w g贸rnej bocznej cz臋艣ci piersi (ok. 35% przypadk贸w), rzadziej w dolnej przy艣rodkowej cz臋艣ci. Inne objawy raka piersi to asymetria sutk贸w, wci膮gni臋cie brodawki, owrzodzenie brodawki lub sk贸ry piersi, guzki dodatkowe w okolicy, b贸l bez uchwytnych przyczyn, niewielkiego stopnia pogrubienie sk贸ry, 艣wi膮d lub pieczenie brodawki, wyciek p艂ynu z brodawki.

Rozwijaj膮cemu si臋 rakowi towarzyszy w wielu przypadkach powi臋kszenie w臋z艂贸w ch艂onnych pod pach膮, a w dalszych etapach powi臋kszenie w臋z艂贸w szyjno-nadobojczykowych. Objawami tzw. raka zapalnego piersi jest szybko narastaj膮cy obrz臋k sk贸ry, po艂膮czony z jej zaczerwienieniem, nadmiernym uciepleniem i bolesno艣ci膮.

Ju偶 20 letnie kobiety powinny wyrobi膰 w sobie nawyk samobadania piersi. Stoj膮c przed lustrem nale偶y unie艣膰 r臋ce wysoko do g贸ry i przyjrze膰 si臋, czy nie wida膰 zmian w kszta艂cie piersi, czy sk贸ra nie jest przebarwiona, nie marszczy si臋 lub nie jest napi臋ta. To samo trzeba skontrolowa膰 trzymaj膮c r臋ce na biodrach. Nast臋pnie powinno si臋 sprawdzi膰, poprzez naci艣ni臋cie brodawki, czy nie wycieka z niej 偶aden p艂yn.

B臋d膮c pod prysznicem, lew膮 r臋k臋 zak艂adamy z ty艂u g艂owy, a praw膮 kontrolujemy lew膮 pier艣. Lekko naciskaj膮c,trzema 艣rodkowymi palcami nale偶y zatacza膰 drobne k贸艂eczka wzd艂u偶 piersi, z g贸ry na d贸艂 i z powrotem. To samo powt贸rzy膰 z praw膮 piersi膮.

Wahania poziomu hormon贸w sprawiaj膮, 偶e przed miesi膮czk膮 oraz w jej trakcie, piersi wi臋kszo艣ci kobiet mog膮 by膰 opuchni臋te i nadwra偶liwe. Zmienia si臋 tak偶e nieco konsystencja ich tkanki.

Z tego powodu kontrol臋 piersi (zar贸wno samobadanie, jak i USG czy mammografi臋) powinno wykonywa膰 si臋 tydzie艅 po okresie.

Do najwa偶niejszych metod diagnostycznych raka piersi nale偶膮:

  • mammografia,
  • ultrasonografia,
  • biopsja,
  • wycinek chirurgiczny,
  • badanie kom贸rek wydzieliny z brodawki sutkowej.

Na czym dok艂adnie polega badanie mammograficzne?

mammografia lublin

– Obecnie mammografia uznawana jest za najlepszy spos贸b wykrywania wczesnego raka sutka u kobiet pow. 40 r.偶. Mammografia jest to zdj臋cie radiologiczne piersi. Badanie to umo偶liwia wykrycie bardzo ma艂ej, niewyczuwalnej r臋k膮 zmiany nowotworowej. Czu艂o艣膰 badania mammograficznego ocenia si臋 na 80-90%.

Badanie jest bezpieczne, promieniowanie podczas badania zbli偶one jest do promieniowania podczas RTG z臋ba.

Niekt贸re kobiety mog膮 odczuwa膰 pewien dyskomfort podczas ucisku piersi, kt贸ry jest konieczny przy badaniu.

Mammografia w systemie cyfrowym jest niezwykle wa偶nym krokiem w rozwoju diagnostyki. Zdecydowanie zwi臋ksza precyzj臋 obrazowania, pozwala na analityczne przekszta艂canie obrazu, powi臋kszanie dowolnych fragment贸w w celu dok艂adniejszej analizy. Wi臋kszy zakres kontrastowania, mo偶liwo艣膰 regulacji kontrastu s膮 szczeg贸lnie przydatne w badaniu piersi z du偶膮 ilo艣ci膮 tkanki gruczo艂owo-w艂贸knistej. Programowa filtracja obrazu s艂u偶y nie tylko poprawie jego jako艣ci, ale mo偶e wspomaga膰 diagnoz臋, np. automatycznie lokalizuj膮c mikrozwapnienia.

Mammografia umo偶liwia okre艣lenie stopnia prawdopodobie艅stwa raka dla rozpoznawanej zmiany i wybranie odpowiedniego dalszego post臋powania. Wyniki badania mammograficznego powinny zosta膰 sklasyfikowane przez lekarza radiologa wed艂ug systemu BIRADS (BreastImaging Reporting and Data System). Na ich podstawie lekarz specjalista/prowadz膮cy b臋dzie ustala艂 dalsze zalecenia i post臋powanie.

Pierwsz膮 mammografi臋 zaleca si臋 ok. 40 roku 偶ycia i nale偶y j膮 wykonywa膰 co 1-2 lata. W wieku 50-69 lat badanie zalecane jest co 2 lata. Po 70 roku 偶ycia, w zwi膮zku z rosn膮c膮 d艂ugo艣ci膮 偶ycia, postuluje si臋 przed艂u偶anie regularnego badania do 73 r.偶.

Ale uwaga, je偶eli kto艣 w rodzinie chorowa艂 na raka piersi (matka, siostra, c贸rka) lub u pacjentki stwierdzono mutacje w obr臋bie gen贸w BRCA 1lub BRCA 2, cz臋stotliwo艣膰 wykonywania badania trzeba skonsultowa膰 z lekarzem.

Dla tej grupy kobiet s膮 spe– cjalne schematy post臋powania (cz臋艣ciej wykonywana mammografia, naprzemiennie z rezonansem magnetycznym oraz badanie ginekologiczne w kierunku raka jajnika).

W przypadku nieprawid艂owego wyniku, pacjentka powinna uda膰 si臋 na konsultacj臋 onkologiczn膮. Lekarz zdecyduje o wykonaniu dalszych bada艅: mammografia celowana, USG, biopsja gruboig艂owa lub cienkoig艂owa pod kontrol膮 USG.

Jakie s膮 metody leczenia raka piersi?

– Leczenie raka piersi jest leczeniem skojarzonym i powinno by膰 przeprowadzane w wyspecjalizowanych o艣rodkach onkologicznych. Stosowane s膮 takie metody jak: leczenie chirurgiczne, leczenie systemowe – chemioterapia, hormonoterapia i terapie celowane oraz radioterapia.

Wczesne wykrycie raka piersi pozwala na leczenie oszcz臋dzaj膮ce gruczo艂u piersiowego, czyli usuwana jest tylko zmiana a pier艣 pozostaje. Jest to leczenie z wyboru, je艣li nie mo偶na go wykona膰 trzeba amputowa膰 pier艣 wraz z w臋z艂ami ch艂onnymi i mi臋艣niami piersiowymi. U pacjentek, u kt贸rych istnieje konieczno艣膰 amputacji piersi mo偶na wykona膰 jej rekonstrukcj臋.

Chemioterapia opiera si臋 na leczeniu farmakologicznym, podawaniu najcz臋艣ciej do偶ylnym lek贸w cytostatycznych. Stosowana jest w celu zniszczenia klinicznie niewykrywalnych mikroprzerzut贸w, kt贸re mog膮 si臋 pojawi膰 ju偶 w pocz膮tkowych fazach istnienia raka lub zmniejszenia rozmiar贸w nowotworu zaawansowanego.

Radioterapia 鈥 polega na leczeniu za pomoc膮 promieniowania jonizuj膮cego.

Cz臋sto wykorzystywana jest jako integralna cz臋艣膰 leczenia oszcz臋dzaj膮cego.

Dzi臋kujemy za rozmow臋.

Na badania diagnostyczne obowi膮zuje wcze艣niejsza rezerwacja terminu pod nr 81 532 37 11 lub on-line.

Badania laboratoryjne (markery i podstawowe) pobieramy na bie偶膮co w Punktach pobra艅, zach臋camy do zakupu i op艂aty online.