rak-jajnika-1

Rak jajnika. Jakie s膮 metody diagnostyki i leczenia?

Podst臋pny z艂o艣liwy nowotw贸r kobiecy, b臋d膮cy pi膮tym najcz臋艣ciej diagnozowanym nowotworem, w pocz膮tkowej fazie rozwija si臋 bezobjawowo. Potocznie lekarze m贸wi膮 o nim 鈥 cichy zab贸jca, bo tylko u niewielkiego odsetka kobiet wykrywany jest na wczesnym etapie. Niska 艣wiadomo艣膰 o istnieniu choroby r贸wnie偶 nie pomaga.  Rak jajnika jest wci膮偶 zbyt p贸藕no diagnozowany, dlatego w艂膮czamy si臋 aktywnie do akcji, maj膮cej na celu promowanie 艢wiadomo艣ci Raka Jajnika. W artykule znajdziesz przydatn膮 wiedz臋 na temat najnowszych metod diagnostyki i leczenia raka jajnika.

Rak jajnika – rozpoznanie

Najcz臋艣ciej raka jajnika rozpoznaje si臋台 w wy偶szych stopniach zaawansowania (III i IV), gdy jest ju偶 rozsiany na inne narz膮dy i daje objawy. U wi臋kszo艣ci chorych ponad rok przed rozpoznaniem raka jajnika wyst臋puj膮台 niespecyficzne objawy dyspeptyczne. U ponad 70% pacjentek zostaje zdiagnozowany dopiero, kiedy pojawia si臋 wodobrzusze, czyli nagromadzenie p艂ynu w jamie otrzewnowej. Najwi臋cej przypadk贸w raka jajnika notuje si臋 pomi臋dzy 50. a 70. rokiem 偶ycia. Dziedziczny rak piersi oraz dziedziczny nowotw贸r jajnika na skutek mutacji gen贸w BRCA1 i BRCA2 wyst臋puj膮 we wszystkich grupach etnicznych i rasowych. Ryzyko zachorowania na nowotw贸r wrasta u os贸b, kt贸re:

  • w przesz艂o艣ci chorowa艂y ju偶 na nowotw贸r,
  • maj膮 co najmniej dw贸ch krewnych, u kt贸rych zosta艂 zdiagnozowany nowotw贸r,
  • s膮 w wieku poni偶ej 60 roku 偶ycia, a u ich rodzic贸w wyst臋powa艂y takie same nowotwory,
  • maj膮 bliskich choruj膮cych na nowotwory, zw艂aszcza piersi i jajnika,
  • maj膮 krewnych, u kt贸rych zdiagnozowano kilka r贸偶nych nowotwor贸w.

Diagnostyka raka jajnika – testy genetyczne i inne

Z uwagi na istotn膮 rol臋 w profilaktyce oraz w leczeniu wszystkie kobiety chore na raka jajnika powinny mie膰虂 przeprowadzon膮 konsultacj臋 genetyczn膮 oraz przeprowadzone badanie oceniaj膮ce wyst臋powanie mutacji w genie BRCA1/2. Uwa偶a si臋, i偶 u ponad 40% kobiet, kt贸re odziedziczy艂y uszkodzon膮 kopi臋 genu BRCA1/2, rozwinie si臋 rak jajnika u ok. 70% rak piersi, a osoby z mutacj膮 BRCA1/2 maj膮 r贸wnie偶 wi臋ksze prawdopodobie艅stwo zachorowania na raka trzustki czy prostaty. Wykonanie badania molekularnego mutacji w genach BRCA1/2  (BRCA1 BRCA2) pozwala na wczesn膮 identyfikacj臋 statusu nosicielstwa mutacji w tych genach. Wykrycie mutacji u osoby zdrowej stanowi wskazanie do obj臋cia jej nadzorem onkologicznym nakierowanym na wcze艣niejsze wykrycie raka.

Guzy jajnik贸w

rak-jajnika-1

Wyr贸偶nia si臋 szczeg贸ln膮 grup臋台 rak贸w jajnika o niskim potencjale z艂o艣liwo艣ci, nazywan膮 guzami o granicznej z艂o艣liwo艣ci. Guzy te zazwyczaj lokalizuj膮台 si臋台 w jednym jajniku, wyst臋puj膮台 zwykle u kobiet w wieku rozrodczym, a 艣redni wiek ich wyst臋powania wynosi 38-45 lat. Prawie 75% guz贸w granicznych rozpoznawanych jest w okresie bezobjawowym, dzi臋ki ultrasonografii dopochwowej. 

Profilaktyka chor贸b ginekologicznych jest kluczow膮 kwesti膮 w dbaniu o zdrowie kobiet. Dzi臋ki nowoczesnej diagnostyce molekularnej, do艣wiadczonym specjalistom i najnowocze艣niejszym aparatom diagnostycznym mo偶emy zaproponowa膰 naszym pacjentkom profilaktyk臋 na najwy偶szym 艣wiatowym poziomie. Nie mo偶na ju偶 d艂u偶ej zwleka膰, szczeg贸lnie kiedy m贸wimy o jednym z najgorzej rokuj膮cym nowotworze z艂o艣liwym u kobiet.

Dlatego na badania profilaktyczne przyjd藕 zanim zachorujesz! Regularne, profilaktyczne badania s膮 niezb臋dne m.in. dlatego, i偶 pomagaj膮 zapobiega膰 chorobom i nowotworom.

Pami臋taj! Nowotwory lub inne choroby wykryte we wczesnym stadium daj膮 du偶e szanse na wyleczenie.

O jakich badaniach nale偶y pami臋ta膰? Bardzo wa偶ne jest aby regularnie przeprowadza膰 badania:

  • samokontroli piersi, raz w miesi膮cu, tydzie艅 po okresie, po dwudziestym roku 偶ycia,
  • palpacyjne badanie piersi wykonywane przez lekarza ginekologa lub Twoj膮 po艂o偶n膮 POZ co 6-12 miesi臋cy, po dwudziestym pi膮tym roku 偶ycia,
  • USG piersi, raz w roku, po dwudziestym pi膮tym roku 偶ycia,
  • mammografia, co dwa lata, u kobiet powy偶ej czterdziestego roku 偶ycia,
  • badanie ginekologiczne i badanie cytologiczne, raz w roku, powy偶ej 25 roku 偶ycia,
  • USG ginekologiczne dopochwowe, raz w roku, powy偶ej 25 roku 偶ycia.

Je偶eli w Twojej rodzinie wyst膮pi艂y nowotwory piersi, jajnika, trzustki czy prostaty wykonaj profilaktycznie ocen臋 wyst臋powania mutacji w genach BRCA1 oraz BRCA2.

Badania te, nieodp艂atnie, w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia mog膮 wykona膰 kobiety, kt贸re zosta艂y zakwalifikowane do grupy podwy偶szonego ryzyka. Natomiast osoby chc膮ce sprawdzi膰, czy nie s膮 nosicielami mutacji, mog膮 je przeprowadzi膰 odp艂atnie.

Kiedy wykona膰 badanie USG?

USG ginekologiczne (dopochwowe) najlepiej wykonywa膰 raz na rok lub raz na dwa lata. To badanie pozwala oceni膰虂 struktur臋 i po艂o偶enie macicy, a tak偶e b艂ony 艣luzowej macicy – endometrium. Najlepszym jak dot膮d sposobem kontroli jajnik贸w wydaje si臋 by膰 badanie USG, w czasie, kt贸rego ocenie poddaje si臋 r贸wnie偶 jajniki – okre艣laj膮c ich struktur臋, po艂o偶enie oraz ilo艣膰虂 i wielko艣膰虂 p臋cherzyk贸w, w kt贸rych zachodzi dojrzewanie kom贸rek jajowych. Zastosowanie ultrasonografii umo偶liwia odpowiednio wczesne dostrze偶enie zmian i wykrycie nieprawid艂owo艣ci w postaci guz贸w i torbieli. Jednak偶e samo badanie ultrasonograficzne mo偶e nie by膰 wystarczaj膮ce, a nie ka偶da torbiel u miesi膮czkuj膮cej kobiety oka偶e si臋 wymagaj膮c膮 operacji.

Kolejnymi badaniami diagnostycznymi wykorzystywanymi w diagnostyce nowotwor贸w jajnika jest ocena poziomu marker贸w Ca-125 i HE-4. Test ROMA (Ca 125+ HE4+ ocena ryzyka). We wczesnych etapach raka jajnika poziomy marker贸w mog膮 pozostawa膰 na prawid艂owym poziomie, jednocze艣nie wysokie st臋偶enie marker贸w nie zawsze oznacza chorob臋 nowotworow膮. Proponujemy, aby przed ka偶dym profilaktycznym badaniem USG ginekologicznym oznaczy膰 st臋偶enia markera Ca125, a wyniki przechowywa膰, by lekarz prowadz膮cy m贸g艂 oceni膰 zmiany w st臋偶eniach tego markera na przebiegu ostatnich lat.

Wyniki bada艅 przedstaw jednemu z naszych lekarzy ginekolog贸w, kt贸ry po wnikliwym zebraniu wywiadu oraz zbadaniu przygotuje propozycje diagnostyczno-terapeutyczne.

Rak jajnika jest wci膮偶 zbyt p贸藕no diagnozowany, dlatego zach臋camy wszystkie Kobiety do regularnych wizyt u ginekologa i odbywania kontroli zdrowotnych, kt贸re pozwol膮 na wychwycenie ewentualnych zmian na wczesnym etapie.