Lamblioza – objawy i leczenie 

Lamblioza, nazywana także giardiozą, to zakaźna choroba przewodu pokarmowego o charakterze pasożytniczym. Wywołują ją mikroskopijne pierwotniaki Giardia lamblia, czyli ogoniastki jelitowe.

Tak. W większości przypadków zakażenie przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie. Jeśli objawy się pojawią, ich nasilenie zależy m.in. od indywidualnych cech chorego oraz liczby połkniętych cyst.

Lamblioza najczęściej występuje u dzieci, ale chorować mogą również dorośli. U dorosłych dolegliwości mogą być mylone z innymi problemami przewodu pokarmowego, dlatego nie zawsze od razu wiadomo, co jest ich przyczyną.

Do zakażenia najczęściej dochodzi drogą pokarmową, głównie przez skażone ręce lub wodę. Źródłem zakażenia może być zarówno woda pitna, jak i rekreacyjna, np. w basenach, rzekach i jeziorach. Rzadziej zakażenie przenosi się przez pokarm zanieczyszczony cystami pierwotniaków.

Okres wylęgania lambliozy wynosi najczęściej średnio 7 dni od momentu zakażenia, ale może trwać od 3 do 20 dni. W tym czasie chory może zarażać osoby, z którymi ma kontakt.

Ryzyko zakażenia zwiększają złe warunki sanitarne, picie wody z rzek, strumieni i jezior, podróże do krajów strefy międzyzwrotnikowej, kontakty seksualne analno-oralne, niedożywienie i wyniszczenie organizmu. Czynnikiem ryzyka jest także praca z małymi dziećmi, np. w żłobku lub przedszkolu.

Objawy lambliozy mogą obejmować wodnistą, cuchnącą biegunkę, kurczowy ból w górnej części brzucha, najczęściej po jedzeniu, wzdęcia, nudności, osłabienie, utratę apetytu i ubytek masy ciała. Rzadziej mogą pojawić się wymioty i gorączka.

Po ostrym przebiegu zakażenia lub niezależnie od niego może rozwinąć się lamblioza przewlekła, czyli tzw. biegunka tłuszczowa. Jej objawy są podobne do ostrej fazy choroby, ale łagodniejsze i mogą okresowo nawracać.

Przewlekła lamblioza może powodować luźne stolce lub biegunkę, kolkowy ból brzucha, wzdęcia, utratę masy ciała i osłabienie. Objawy mogą być mniej nasilone niż w ostrej fazie, ale mają tendencję do okresowego powracania.

U dzieci zakażenie może w krótkim czasie prowadzić do groźnych powikłań, takich jak odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe. W dłuższej perspektywie może przyczyniać się do niedożywienia i zahamowania wzrostu.

Nietypowe objawy lambliozy mogą obejmować pokrzywkę, wtórną nietolerancję laktozy, zapalenie dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego oraz reaktywne zapalenie stawów.

Do lekarza warto zgłosić się, gdy biegunka, bóle brzucha, wzdęcia, nudności, osłabienie lub utrata masy ciała utrzymują się albo nawracają. Lekarz może ocenić objawy, zlecić odpowiednie badania i dobrać właściwe leczenie.

Przy podejrzeniu lambliozy wykonuje się badanie morfologiczne krwi z rozmazem oraz badanie kału na obecność cyst. Pomocne mogą być także testy wykrywające antygen Giardia w kale, np. test ELISA lub test immunofluorescencji, a także badanie PCR w kale.

Podstawą profilaktyki jest przestrzeganie zasad sanitarno-higienicznych, szczególnie higieny rąk i bezpiecznego obchodzenia się z żywnością. Wysoka temperatura zabija pasożyty, dlatego ważne jest właściwe przygotowywanie posiłków.

Warto unikać pokarmów z nieznanych źródeł oraz picia wody nieznanego pochodzenia, a także wody ze strumieni, rzek i jezior. Osoby chore na lambliozę nie powinny korzystać z kąpielisk w czasie choroby i do 2 tygodni po ustąpieniu objawów.