Endometrioza – ból brzucha i inne objawy, ciąża, leczenie
Endometrioza dotyka nawet 15% kobiet, głównie w okresie rozrodczym, ale również młodsze i po przekwitaniu. Objawia się bólem o różnym stopniu nasilenia, zlokalizowanym w brzuchu, często powiązanym z miesiączką. Krwawienia miesiączkowe są bardzo bolesne i obfite. Pojawiają się plamienia międzymiesiączkowe i po stosunku. Często pacjentki mają bóle pleców, zaburzenia oddawania stolca i bolesność przy oddawaniu moczu, skarżą się na ból podczas współżycia.
Niestety są duże problemy z diagnostyką tej choroby, ponieważ podobne dolegliwości bólowe występują również przy innych schorzeniach. Często spotykam się z pacjentkami, które mają endometriozę, a są błędnie leczone z powodu chorób kręgosłupa, jelita drażliwego czy infekcji dróg moczowych – mówi ginekolog w Lublinie, dr Dariusz Swatowski. – Brak efektów terapii prowadzi do frustracji, a nawet depresji. Bolesne stosunki zaburzają pożycie małżeńskie.
O endometriozie słyszymy coraz częściej. Co to właściwie jest i jakie objawy powinny niepokoić?
Endometrioza to występowanie tkanki podobnej do śluzówki wyściełającej jamę macicy, ale zlokalizowanej poza nią. Hormony jajnikowe pobudzają ją do wzrostu i złuszczania, podobnie jak to się dzieje w jamie macicy. Można więc powiedzieć, że występują drobne krwawienia miesiączkowe w miejscu endometriozy i w ten sposób dochodzi do podrażnienia receptorów bólowych. Z czasem trwania choroby jest coraz więcej tkanki endometrialnej i narastających dolegliwości.
W przypadku lokalizacji jajnikowej mogą powstać torbiele zawierające ciemną krew nazywane „torbielami czekoladowymi”, które niszczą strukturę jajników. Endometrioza powoduje również powstawanie zrostów, co może doprowadzić do zamknięcia jajowodów i skutkować niepłodnością.
Objawów jest sporo. Czy faktycznie tak trudno jest rozpoznać endometriozę?
W rozpoznaniu endometriozy bardzo ważny jest wywiad lekarski. Pomocny może być wywiad opracowany przez Sekcję Endometriozy Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Istotne są następujące informacje:
- ból występujący okresowo przechodzący w ból ciągły
- bolesność miesiączkowania
- ból podczas współżycia
- bolesność oddawania moczu bądź stolca
- wiek, w którym wystąpiła pierwsza miesiączka
- długość krwawień menstruacyjnych
- ilość porodów
- liczba ciąż mnogich
- długość karmienia piersią
- stwierdzony hiperestrogenizm, czyli nadmiar estrogenów – żeńskich hormonów płciowych – estronu, estradiolu, estriolu oraz estetrolu
Badanie ginekologiczne w trakcie menstruacji zwiększa szansę znalezienia ognisk endometriozy głęboko naciekającej.
Aktualnie nie ma prostego, nieinwazyjnego testu, którym można zdiagnozować jednoznacznie endometriozę. Wiele ośrodków w świecie poszukuje czułych markerów choroby, lecz okazuje się, że ich znalezienie nie jest taką łatwą sprawą, bo każda z kobiet jest inna i towarzyszą jej odmienne choroby i dolegliwości.
Postawienie diagnozy jest możliwe po przeprowadzeniu badania ginekologicznego uzupełnionego badaniem USG czy rezonansem magnetycznym – wyjaśnia dr Swatowski. „Złotym standardem” w diagnostyce jest wykonanie laparoskopii w celu rozpoznania i jednoczasowego leczenia poprzez wycięcie ognisk endometriozy, usunięcie zrostów i odbudowę prawidłowych warunków anatomicznych.
Wiemy zatem już, że w leczeniu endometriozy może niezbędna okazać się ingerencja chirurgiczna. Jak w takim razie leczy się endometriozę?
W leczeniu endometriozy znalazły zastosowanie leki hormonalne, leki przeciwzapalne i przeciwbólowe. Rodzaj terapii dopasowuje się do stopnia zaawansowania choroby oraz planów prokreacyjnych pacjentki. Moim zdaniem – mówi dr Dariusz Swatowski – po wykluczeniu innych przyczyn dolegliwości bólowych, należy zastosować leczenie tabletkami antykoncepcyjnymi podawanymi w sposób cykliczny lub ciągły. Uzyskanie poprawy jest potwierdzeniem endometriozy.
Podsumowując, opóźnienie rozpoznania endometriozy skutkuje jej dalszym rozwojem, a co za tym idzie zwiększeniem dolegliwości bólowych czy nawet ograniczeniem płodności. Dlatego też jak najszybsza diagnoza tej choroby i leczenie jest konieczne.
Dziękujemy za rozmowę.
Najczęściej zadawane pytania – FAQ
Czym jest endometrioza?
Endometrioza to choroba, w której tkanka podobna do błony śluzowej macicy występuje poza jamą macicy, np. w jajnikach, jajowodach, otrzewnej lub innych narządach miednicy mniejszej.
Jakie są objawy endometriozy?
Objawy endometriozy mogą obejmować silne bóle miesiączkowe, przewlekły ból podbrzusza, ból podczas współżycia, bolesne wypróżnienia, dolegliwości przy oddawaniu moczu, obfite miesiączki oraz trudności z zajściem w ciążę.
Czy bolesne miesiączki mogą oznaczać endometriozę?
Tak, bardzo bolesne miesiączki mogą być jednym z objawów endometriozy, szczególnie jeśli ból utrudnia codzienne funkcjonowanie, wymaga częstego przyjmowania leków przeciwbólowych lub nasila się z czasem.
Czy endometrioza wpływa na płodność?
Endometrioza może utrudniać zajście w ciążę, m.in. przez stan zapalny, zrosty, torbiele endometrialne i zaburzenia funkcji jajników lub jajowodów. Nie oznacza to jednak, że każda pacjentka z endometriozą będzie miała problem z płodnością.
Jak diagnozuje się endometriozę?
Diagnostyka endometriozy obejmuje wywiad lekarski, badanie ginekologiczne oraz badania obrazowe, np. USG. W niektórych przypadkach konieczne mogą być dodatkowe badania lub laparoskopia.
Czy endometriozę można wyleczyć?
Endometrioza jest chorobą przewlekłą, ale odpowiednio dobrane leczenie może zmniejszać objawy, poprawiać komfort życia i wspierać plany prokreacyjne. Postępowanie dobiera lekarz indywidualnie.
Jak leczy się endometriozę?
Leczenie endometriozy może obejmować farmakoterapię przeciwbólową, leczenie hormonalne oraz leczenie operacyjne. Wybór metody zależy od wieku pacjentki, nasilenia objawów, lokalizacji zmian i planów dotyczących ciąży.
Kiedy zgłosić się do ginekologa?
Do ginekologa warto zgłosić się przy silnych bólach miesiączkowych, przewlekłym bólu podbrzusza, bólu podczas współżycia, obfitych miesiączkach, problemach z zajściem w ciążę lub innych objawach sugerujących endometriozę.
Informacje zawarte w tym artykule mają charakter ogólnoinformacyjny i edukacyjny. Nie zastępują one profesjonalnej porady medycznej, diagnozy czy leczenia. Zaleca się konsultację z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej konkretnych objawów, dolegliwości czy stanu zdrowia.