Psycholog potrzebny od zaraz. Powikłania pocovidowe.
Pandemia COVID-19 wraz z czasem swojego trwania intensywniej wpływa na stan psychiczny wszystkich nas i odciska swoje piętno. Początkowo głównym winowajcą obniżonego nastroju, lęku i niepokoju, bezsenności, był fakt długiej izolacji, braku możliwości bezpośredniego spotkania z bliskimi, a także strach związany z możliwością utraty pracy i pogorszeniem kondycji finansowej. Z ogromnym obciążeniem psychicznym musieli się borykać pracownicy ochrony zdrowia i to na nich przeprowadzono pierwsze badania nad wpływem pandemii na zdrowie psychiczne. Wykazały one znaczne zwiększenie stresu tzw. distresu, który w dłuższej perspektywie przeradza się w zespół stresu posttraumatycznego – PTSD (posttraumatic stres disorder), podobny do stresu związanego z konfliktami zbrojnymi.
Zaburzenia układu nerwowego po Covid-19.
Wstępne badania na temat neuropsychologicznych konsekwencji przejścia COVID-19 wskazują, że u około 25 % osób mogą pojawić się objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego w postaci zawrotów głowy, bólu głowy i zaburzeń świadomości, tzw. mgły mózgowej. Wymienione objawy wystąpić mogą już w trakcie infekcji, ale także kilka tygodni po przechorowaniu lub później. Podobne rezultaty badań otrzymano po ostatniej epidemii wywołanej innym koronawirusem- SARS w 2003 r. Na tej podstawie obecnie zwrócono szczególną uwagę na wpływ pandemii z perspektywy neuropsychogennej.
Czy koronawirus powoduje choroby i zaburzenia psychiczne?
Obecnie mamy do czynienia z rozległymi konsekwencjami psychospołecznymi wywołanymi przez pandemię zarówno z pozycji lęku społecznego, jak i kondycji psychicznej jako powikłania po przejściu infekcji COVID-19. Ten dwutorowy wpływ pandemii powoduje, że coraz częściej w gabinetach psychologów, psychiatrów, lekarzy rodzinnych, pojawiają się pacjenci z różnymi dolegliwościami, lub nasileniem wcześniej występujących chorób i zaburzeń psychicznych. Poszukiwanie pomocy świadczy, że nie dajemy sobie rady w codziennym życiu a granica naszej adaptacji do nowych warunków została przekroczona.
Oprócz wymienionych już objawów towarzyszących sytuacji epidemicznej, należy zwrócić szczególną uwagę na wzrost poziomu uzależnień jako konsekwencji trwającej pandemii i to nie tylko nadużywanie alkoholu jest problemem, ale również środków psychoaktywnych i uzależnienia behawioralne, np. od telefonów, gier czy telewizji.
Jak poprawić swój stan psychiczny w czasie pandemii.
Biorąc pod uwagę powyższe jedną wspólną cechą pandemii jest NIEPEWNOŚĆ, która stała się jedyną stałą cechą naszej rzeczywistości. Bez podejmowania działań prewencyjnych, zmiany nastawienia, powiększenia naszych zasobów psychicznych, trudno nam będzie utrzymać nasz dobrostan psychofizyczny. Dlatego jeśli doświadczasz lęku, obniżonego nastroju, bezsenności lub długotrwałego stresu, powinieneś zapamiętać i stosować kilka ważnych zasad:
- Zadbaj o swoją aktywność fizyczną
Spaceruj, ćwicz w domu, wykonuj ćwiczenia oddechowe. Staraj się poświęcić codziennie nawet kilka minut na swoją aktywność.
- Nie przesadzaj z czytaniem i oglądaniem wiadomości na temat pandemii
Skupiając się na tych informacjach, które dotyczą nowych zachorowań, liczby zgonów, obostrzeń powodujemy, że wzrasta w nas niepokój i frustracja. Zamiast tego przeczytaj dobrą, pozytywną książkę, lub obejrzyj film, ciekawy program albo kabaret.
- Zaplanuj swój dzień, wszystkie czynności rutynowe, a także te, które mają urozmaicić Twój dzień
Przygotowując sobie ramowy program dnia, przejmujemy kontrolę nad sytuacją. Nie skupiaj się na rzeczach, na które nie masz wpływu, tracisz tylko energię, którą możesz wykorzystać na rozwój osobisty, oraz o zadbanie o siebie i Twoich bliskich.
- Odżywiaj się regularnie i zdrowo
Nic tak nie daje siły do pracy jak dobry posiłek. Unikaj nadmiaru cukrów prostych oraz tłuszczów nasyconych. Urozmaicaj dietę, testuj nowe smaki, dodawaj dużo warzyw i owoców. Niech dieta będzie bogata w witaminę C, D i B, a także składniki mineralne takie jak magnez i wapń.
- Rozwiń swoje pasje, znajdź nowe hobby
Czas izolacji to wbrew pozorom czas „resetu”. Możesz zwolnić, zatrzymać się na chwile i zastanowić, czy czegoś w Twoim życiu do tej pory brakowało. Być może jest coś co Cię kiedyś cieszyło, ale nie robisz tego bo nie miałeś czasu. Być może to jest dobry czas, żeby nauczyć się czegoś nowego.
- Dbaj o relacje społeczne
Rozmawiaj ze znajomymi i rodziną o tym co czujesz. Korzystaj z łącz internetowych i używaj kamerek, pozwoli to na poczucie kontaktu bezpośredniego, kontaktu wzrokowego, który jest nieodzowny w tworzeniu dobrych relacji. Zarażaj siebie i innych uśmiechem. Pamiętaj, że dobrym słowem i spokojem można się dzielić na odległość.
- Ogranicz stres stosując trening relaksacyjny
Zadbaj o swoją harmonię wewnętrzną, stosuj relaksacje, medytację, trening tai chi i inne techniki, które wpływają na zachowanie i utrzymanie równowagi. Pozwoli Ci to zachować spokój, ale również pomoże w problemach ze snem.

Nie jesteś sam! Poproś o pomoc psychologa lub psychiatrę.
Jeśli czujesz, że jest Ci zbyt ciężko, porozmawiaj z psychologiem w Lublinie lub psychiatrą. Nie ma nic złego w tym, że nie dajesz rady — specjalista pomoże Ci uporządkować emocje, lepiej poradzić sobie ze stresem, lękiem, bezsennością czy obniżonym nastrojem oraz wskazać dalsze formy wsparcia. Czasem uświadomienie sobie, że Twój problem da się rozwiązać, że ma swój kres, że Twoje samopoczucie jest osłabione czasowo, pomoże Ci lepiej poradzić sobie ze stresem. Psycholog pomoże Ci w poszukaniu nowych rozwiązań i wydobyciu zasobów wewnętrznych. Wyładujesz swoje złe emocje i nauczysz się radzić z trudną sytuacją. Niekiedy potrzebne jest ustawienie leczenia farmakologicznego i włączenia psychoterapii i tylko tak można powrócić do stabilności i zdrowia.
Mimo ogromnego obciążenia jakie musimy znosić każdego dnia w tej ekstremalnie trudnej sytuacji, nie pozostajmy bezczynni wobec osób, które wokół nas odczuwają skutki pandemii i potrzebują specjalistycznej pomocy.
Autor tekstu:
mgr Sylwia Krasowska – psycholog
Najczęściej zadawane pytania – FAQ
Jak pandemia wpływa na zdrowie psychiczne?
Pandemia może wpływać na nastrój, poziom lęku, poczucie niepokoju i jakość snu. Duże znaczenie mają izolacja, ograniczony kontakt z bliskimi, strach przed utratą pracy oraz pogorszeniem sytuacji finansowej.
Czy COVID-19 może powodować objawy neurologiczne?
Tak. Po przejściu COVID-19 mogą pojawić się objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia świadomości oraz tzw. mgła mózgowa. Dolegliwości mogą wystąpić w trakcie infekcji, kilka tygodni po chorobie lub później.
Co to jest mgła mózgowa?
Mgła mózgowa to określenie zaburzeń świadomości i trudności poznawczych, które mogą pojawić się po COVID-19. Może towarzyszyć innym objawom ze strony układu nerwowego, takim jak bóle głowy i zawroty głowy.
Czy COVID-19 może nasilać problemy psychiczne?
Tak. Pandemia może wpływać na kondycję psychiczną zarówno poprzez lęk społeczny, jak i jako powikłanie po przejściu infekcji COVID-19. U części osób mogą pojawić się nowe dolegliwości albo nasilenie wcześniej występujących chorób i zaburzeń psychicznych.
Jakie objawy psychiczne po COVID-19 powinny zaniepokoić?
Niepokojące mogą być długotrwały lęk, obniżony nastrój, bezsenność, przewlekły stres, uczucie przeciążenia i trudność w codziennym funkcjonowaniu. Warto zwrócić uwagę także na nasilenie wcześniejszych problemów psychicznych.
Czy pandemia może sprzyjać uzależnieniom?
Tak. Długotrwały stres i izolacja mogą sprzyjać wzrostowi uzależnień. Problemem może być nie tylko nadużywanie alkoholu lub środków psychoaktywnych, ale także uzależnienia behawioralne, np. od telefonu, gier czy telewizji.
Jak poprawić stan psychiczny w czasie pandemii?
Warto zadbać o codzienną aktywność fizyczną, plan dnia, zdrowe i regularne odżywianie, odpoczynek od nadmiaru wiadomości, rozwijanie pasji, kontakt z bliskimi oraz techniki relaksacyjne. Nawet kilka minut aktywności dziennie może wspierać dobrostan psychofizyczny.
Dlaczego warto ograniczyć oglądanie wiadomości o pandemii?
Ciągłe skupianie się na informacjach o zachorowaniach, zgonach i obostrzeniach może zwiększać niepokój oraz frustrację. Dla równowagi psychicznej warto wybierać także treści pozytywne, odpoczywające i niezwiązane z pandemią.
Jak plan dnia pomaga w radzeniu sobie ze stresem?
Ramowy plan dnia pomaga odzyskać poczucie kontroli nad sytuacją. Warto uwzględnić w nim zarówno codzienne obowiązki, jak i czynności, które urozmaicają dzień oraz pozwalają zadbać o siebie i bliskich.
Jak odżywianie wpływa na samopoczucie psychiczne?
Regularne i zdrowe odżywianie wspiera organizm w codziennym funkcjonowaniu. Warto unikać nadmiaru cukrów prostych i tłuszczów nasyconych, urozmaicać dietę, jeść warzywa i owoce oraz dbać o obecność witamin C, D i z grupy B, a także magnezu i wapnia.
Jak relacje społeczne wspierają zdrowie psychiczne?
Rozmowa z rodziną i znajomymi o tym, co czujemy, pomaga obniżyć napięcie i poczuć wsparcie. Nawet kontakt online z użyciem kamerki może dawać poczucie bliższego, bardziej bezpośredniego kontaktu.
Kiedy warto poprosić o pomoc psychologa lub psychiatrę?
Warto poprosić o pomoc, gdy lęk, obniżony nastrój, bezsenność, stres lub poczucie przeciążenia utrudniają codzienne funkcjonowanie. Psycholog może pomóc znaleźć nowe rozwiązania, wydobyć wewnętrzne zasoby i nauczyć radzenia sobie z trudną sytuacją.
Czy przy problemach psychicznych po COVID-19 czasem potrzebne jest leczenie?
Tak. W niektórych sytuacjach potrzebne może być leczenie farmakologiczne i psychoterapia. Odpowiednio dobrana pomoc specjalistyczna może wspierać powrót do stabilności i zdrowia.

