odra

Odra – choroba zaka藕na. Czy grozi nam epidemia odry?

Odra jest wirusow膮 chorob膮 zaka藕n膮, kt贸ra 艂atwo si臋 rozprzestrzenia i mo偶e powodowa膰 epidemie. Nie nale偶y jej lekcewa偶y膰, poniewa偶 powik艂ania z ni膮 zwi膮zane mog膮 by膰 bardzo gro藕ne.

Jak mo偶na si臋 zarazi膰 wirusem odry?

Cz艂owiek jest jedynym rezerwuarem wirusa odry, kt贸ry przenosi si臋 drog膮 kropelkow膮 (kaszel, kichanie) oraz przez bezpo艣redni膮 styczno艣膰 z wydzielin膮 z nosa, gard艂a lub moczem osoby chorej. Od momentu zaka偶enia wirusem do wyst膮pienia pierwszych objaw贸w choroby mo偶e up艂yn膮膰 10-12 dni. Osoba zaka偶ona zara偶a innych na oko艂o 4 dni przed wyst膮pieniem objaw贸w.

Objawy odry 

Charakterystyczn膮 dla odry wysypk臋 mo偶e poprzedza膰 gor膮czka, z艂e samopoczucie, zapalenie spoj贸wek, katar, kaszel. Wraz z rozwojem choroby temperatura wzrasta do 39-41掳C. W jamie ustnej pojawiaj膮 si臋 bia艂e wykwity otoczone czerwon膮 lini膮 (plamki Koplika), a nast臋pnie czerwona wysypka stopniowo zlewa si臋 w plamy i obejmuje ca艂膮 g艂ow臋 i cia艂o.

W nast臋pstwie zaka偶enia wirusem odry mog膮 pojawi膰 si臋 powik艂ania w postaci wt贸rnego, bakteryjnego zapalenia p艂uc, zapalenia ucha 艣rodkowego, zapalenia m贸zgu, zapalenia mi臋艣nia sercowego, poronie艅 oraz stanu zwanego podostrym stwardniaj膮cym zapaleniem m贸zgu (SSPE).

SSPE jest post臋puj膮cym, przewa偶nie 艣miertelnym uszkodzeniem m贸zgu. Pojawia si臋 7 do 10 lat po infekcji i prowadzi do 艣mierci w ci膮gu 3 lat od pojawienia si臋 objaw贸w. Pacjenci do艣wiadczaj膮 zmian zachowania, pogorszenia funkcji poznawczych, maj膮 problemy z widzeniem. Mog膮 te偶 pojawia膰 si臋 zaawansowane symptomy neurologiczne, takie jak silne skurcze i ostatecznie silne fizyczne i psychiczne os艂abienie prowadz膮ce do 艣mierci.

Szczepienia ochronne

G艂贸wny Inspektorat Sanitarny apeluje o wykonywanie szczepie艅 ochronnych. Szczepionka przeciw odrze wyst臋puje w postaci skojarzonej jako szczepionka przeciw odrze, 艣wince i r贸偶yczce. W jej sk艂ad wchodz膮 偶ywe, os艂abione wirusy. Szczepienie przeciw odrze nale偶y do szczepie艅 obowi膮zkowych (bezp艂atnych) podawanych dzieciom w Polsce wg obowi膮zuj膮cego kalendarza szczepie艅 (dwie dawki pierwsza w 13-14 miesi膮cu 偶ycia i druga 6 lub 10 roku 偶ycia). W zwi膮zku ze zwi臋kszon膮 zachorowalno艣ci膮 na odr臋 w tym roku podj臋to decyzj臋 o wcze艣niejszym tj. w 6 r.偶. podawaniu drugiej dawki szczepienia. Skuteczno艣膰 szczepienia po podaniu 2 dawek szczepionki wynosi 98-99%.

Wed艂ug danych GIS w okresie od stycznia do pa藕dziernika ubieg艂ego roku zarejestrowano 128 przypadk贸w zachorowa艅 na odr臋. W analogicznym okresie roku 2017 by艂o ich 58. Rosn膮ca liczba zachorowa艅 na odr臋 jest zwi膮zana z wi臋ksz膮 liczb膮 rodzic贸w, kt贸rzy nie zgadzaj膮 si臋 na szczepienia dzieci, jak r贸wnie偶 migracji ludno艣ci z obszar贸w o wysokim stopniu wyst臋powania odry.

Przed wprowadzeniem w Polsce powszechnych szczepie艅 przeciwko odrze (1975r.), chorowa艂y tysi膮ce os贸b. Przechorowanie odry daje trwa艂膮 odporno艣膰 na ca艂e 偶ycie.

Je艣li jednak nie pami臋tasz, czy chorowa艂e艣 lub nie by艂e艣 szczepiony, to powiniene艣:

– zg艂osi膰 si臋 do swojego lekarza,

– wykona膰 badanie poziomu przeciwcia艂 przeciwko odrze,

– podda膰 si臋 szczepieniu ochronnemu.

W celu pe艂nego uodpornienia nale偶y przyj膮膰 dwie dawki szczepionki.

Pami臋taj, 偶e:

  • na odr臋 choruj膮 g艂贸wnie osoby niezaszczepione,
  • odra jest szczeg贸lnie niebezpieczna dla os贸b z os艂abionym uk艂adem odporno艣ciowym,
  • w 2017 roku liczba os贸b chorych na odr臋 w Europie wzros艂a czterokrotnie w stosunku do 2016 r.,

Badanie przeciwcia艂

Pozwala wykry膰 zaka偶enie wirusem odry. Obecno艣膰 przeciwcia艂 w klasie IgM wskazuje na 艣wie偶膮 infekcj臋 wirusem, natomiast przeciwcia艂a w klasie IgG wyst臋puj膮 u pacjent贸w, kt贸rzy przechorowali odr臋 oraz po szczepieniu.

Przeciwcia艂a przeciw wirusowi odry wyst臋puj膮 w surowicy niemal wszystkich pacjent贸w w trakcie i po infekcji. Przeciwcia艂a klasy IgM pojawiaj膮 si臋 zaraz po wyst膮pieniu objaw贸w, a ich obecno艣膰 mo偶e by膰 potwierdzona testem ELISA lub immunofluorescencji po艣redniej (IIFT). U 50% pacjent贸w IgM pojawiaj膮 si臋 w ci膮gu trzech dni, a u ponad 90% w ci膮gu 10 dni 鈥 po pojawieniu si臋 wysypki. Test anty-wirus odry ELISA (IgM) jest testem szybszym i czulszym w diagnozie odry 鈥 w por贸wnaniu do innych dost臋pnych test贸w. Przeciwcia艂a anty-wirus odry klasy IgG i IgM s膮 pewnym markerem pozwalaj膮cym wykry膰 zaka偶enie wirusem odry. 

Poziom przeciwcia艂 w surowicy os贸b szczepionych przeciw wirusowi odry jest 8 do 10 razy ni偶szy ni偶 u os贸b, kt贸re na odr臋 chorowa艂y.

Konsultacja medyczna

lekarz Magdalena Szaba艂a

Medycyna rodzinna

Informacje zawarte w tym artykule maj膮 charakter og贸lnoinformacyjny i edukacyjny. Nie zast臋puj膮 one profesjonalnej porady medycznej, diagnozy czy leczenia. Zaleca si臋 konsultacj臋 z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotycz膮cej konkretnych objaw贸w, dolegliwo艣ci czy stanu zdrowia.