dna-moczanowa

Dna moczanowa – przyczyny, objawy, leczenie

Rozpoczyna si臋 najcz臋艣ciej atakiem zapalenia pojedynczego stawu. Zazwyczaj jest to staw podstawy du偶ego palca stopy, ale mog膮 by膰 r贸wnie偶 inne stawy: kolanowy, barkowy, palc贸w r膮k. Zwykle w nocy pojawia trudny do zniesienia b贸l. Staw jest obrz臋kni臋ty, sk贸ra nad nim zaczerwieniona i gor膮ca. Mo偶e pojawi膰 si臋 gor膮czka, dreszcze i uczucie og贸lnego rozbicia.

Dolegliwo艣ci te mijaj膮 w ci膮gu kilku dni. Je艣li nie wdro偶ysz odpowiedniego leczenia, wyst膮pi膮 kolejne ataki, kt贸re s膮 coraz cz臋stsze i zajmuj膮 kolejne stawy. Po kilkunastu latach choroba przechodzi w faz臋 przewlek艂膮, w kt贸rej objawy, cho膰 o mniejszym nasileniu, wyst臋puj膮 stale.

Czym jest ta tajemnicza choroba? 鈥 z tym pytaniem zwr贸cili艣my si臋 do reumatolog dr hab. n. med. Barbary Nieradko-Iwanickiej.

To znana od lat dna moczanowa. Dotyczy 2,5-6,2% populacji.  Najcz臋stsza lokalizacja  w tej chorobie to zapalenie stawu 艣r贸dstopno-palcowego palucha. Spowodowana jest odk艂adaniem w tkankach kryszta艂贸w moczanu sodu. Najcz臋艣ciej zajmuje stawy, co zazwyczaj objawia si臋 atakami bardzo silnego b贸lu, obrz臋kiem i ograniczeniem ruchomo艣ci zaj臋tego stawu.

Choroba przebiega w kilku etapach:

  • bezobjawowego podwy偶szenia st臋偶enia kwasu moczowego w surowicy krwi (hiperurykemii) czyli >6mg/dl
  • napad贸w ostrego zapalenia staw贸w  (najcz臋艣ciej jest to podagra, czyli zapalenie stawu 艣r贸dstopno-palcowego stopy)
  • okres mi臋dzynapadowy
  • okres przewlek艂ego zapalenia staw贸w

Jakie narz膮dy dna moczanowa?

Z czasem odk艂adaj膮ce si臋 w stawach z艂ogi kryszta艂贸w moczanu sodu powoduj膮 niszczenie chrz膮stki i nasad kostnych, a tak偶e otaczaj膮cych 艣ci臋gien i wi臋zade艂, co prowadzi do zniekszta艂ce艅 staw贸w i niesprawno艣ci.

Z艂ogi kryszta艂贸w powstaj膮 r贸wnie偶 w innych miejscach organizmu, formuj膮c tzw. guzki dnawe. Na sk贸rze pojawiaj膮 si臋 najcz臋艣ciej na ma艂偶owinach usznych i w okolicy staw贸w st贸p i r膮k. Niekiedy dochodzi do ich bolesnego zapalenia. Guzki dnawe pojawiaj膮 si臋 r贸wnie偶 w narz膮dach wewn臋trznych. Mog膮 by膰 na tyle du偶e, 偶e uciskaj膮 okoliczne nerwy, wywo艂uj膮c m.in. zesp贸艂 cie艣ni kana艂u nadgarstka, dlatego czasami konieczne jest ich operacyjne usuni臋cie.

W zaawansowanym stadium choroby dochodzi do uszkodzenia r贸偶nych narz膮d贸w wewn臋trznych 鈥 g艂贸wnie choroby nerek i kamicy moczowej. Choroba ta znacznie pogarsza jako艣膰 偶ycia pacjent贸w.

Jaka jest przyczyna odk艂adania si臋 kryszta艂k贸w moczanu sodu?

鈥 Odk艂adanie kryszta艂贸w moczanu sodu wynika ze zwi臋kszonego st臋偶enia kwasu moczowego (hiperurykemii), b臋d膮cego skutkiem jego nadmiernej produkcji lub zmniejszonego wydalania z organizmu. Sama hiperurykemia nie jest jeszcze chorob膮 鈥 dna moczanowa rozwija si臋 tylko u co dziesi膮tej osoby ze zwi臋kszonym st臋偶eniem kwasu moczowego, cho膰 nie wyja艣niono dotychczas, dlaczego tak jest.

Kto choruje na dn臋 moczanow膮?

鈥 Dna moczanowa wyst臋puje g艂贸wnie u m臋偶czyzn w 艣rednim i starszym wieku. Rzadziej choruj膮 kobiety, u kt贸rych choroba rozwija si臋 po menopauzie. W ostatnim czasie daje si臋 zauwa偶y膰 wzrost zachorowa艅 r贸wnie偶 u ludzi m艂odszych. Cz臋sto艣膰 wyst臋powania dny moczanowej zwi臋ksza si臋 wraz z innymi chorobami cywilizacyjnymi 鈥 nadwag膮, oty艂o艣ci膮, nadci艣nieniem t臋tniczym, chorob膮 niedokrwienn膮 serca, cukrzyc膮.

Co sprzyja rozwojowi dny moczanowej?

鈥 Jako jeden z g艂贸wnych czynnik贸w wymienia si臋 diet臋 bogat膮 w puryny (mi臋so, podroby, owoce morza). Podobnie nadu偶ywanie alkoholu (zw艂aszcza piwa). Niekt贸re leki, jak: kwas acytylosalicylowy, leki moczop臋dne r贸wnie偶 zwi臋kszaj膮 st臋偶enie kwasu moczowego. Niekiedy dna jest uwarunkowania genetycznie

Jak rozpozna膰 chorob臋?

鈥 W przypadku podejrzenia dny moczanowej nale偶y kilka razy oznaczy膰 st臋偶enie kwasu moczowego we krwi (z regu艂y jest znacznie zwi臋kszone). Konieczne jest te偶 wykonanie pr贸b nerkowych dla wykluczenia przewlek艂ej choroby nerek jako pierwotnej przyczyny wzrostu st臋偶enia kwasu moczowego we krwi. Trzeba jednak pami臋ta膰, 偶e w trakcie ostrego napadu dny st臋偶enie kwasu moczowego mo偶e by膰 prawid艂owe.

Badaniem potwierdzaj膮cym rozpoznanie dny moczanowej jest ocena p艂ynu stawowego pod mikroskopem i stwierdzenie w nim kryszta艂贸w moczanu sodu.

Opr贸cz bada艅 laboratoryjnych wykonuje si臋 zdj臋cia RTG, na kt贸rych mo偶emy sprawdzi膰, czy nie ma nad偶erek lub zw臋偶enia szczeliny stawowej oraz guzk贸w dnawych. Pomocnym badaniem jest tak偶e USG staw贸w. Nale偶y te偶 wykluczy膰, czy pacjent nie cierpi na inny rodzaj zapalenia staw贸w np. na reumatoidalne zapalenie staw贸w.

Jak leczy膰 dn臋 moczanow膮?

Celem leczenia jest utrzymanie st臋偶enia kwasu moczowego w surowicy krwi poni偶ej 6mg/dl (360碌mol/l), a w przypadku pacjent贸w z ci臋偶k膮 dn膮 z obecno艣ci膮 guzk贸w dnawych i cz臋stymi napadami zapalenia staw贸w poni偶ej 5mg/dl (300 碌mol/l). Podstaw膮 zapobiegania napadom jest dieta ubogopurynowa. Zalecamy rezygnacj臋 z piwa i st臋偶onych alkoholi. Proponujemy diet臋 alkalizuj膮c膮 czyli bogat膮 w warzywa (z wyj膮tkiem str膮czkowych) oraz nabia艂, poniewa偶 w alkalicznym 艣rodowisku trudniej wytr膮caj膮 si臋 kryszta艂y moczanu sodu. Dieta jest wystarczaj膮cym zaleceniem dla pacjent贸w z hiperurykemi膮 bezobjawow膮, czyli tych, u kt贸rych stwierdzono podwy偶szone st臋偶enie kwasu moczowego we krwi, ale nie mieli dot膮d ostrego zapalenia stawu. Warto skonsultowa膰 si臋 z dietetykiem.

A co, gdy dna moczanowa objawia si臋 ostrym b贸lem?

W leczeniu ostrego napadu dny stosuje si臋 niesterydowe leki przeciwzapalne, kt贸re pomagaj膮 opanowa膰 b贸l i stan zapalny stawu. Przy pierwszym napadzie przepisuje je lekarz pierwszego kontaktu. Niekiedy istniej膮 wskazania, by poda膰 leki sterydowe, ale nale偶y pami臋ta膰 o ich licznych dzia艂aniach ubocznych (podnosz膮 ci艣nienie t臋tnicze krwi oraz poziom glukozy we krwi, sprzyjaj膮 osteoporozie). Tak膮 decyzj臋 zwykle podejmuje reumatolog.

Leczenie dny moczanowej koncentruje si臋 na obni偶aniu st臋偶enia kwasu moczowego, zapobieganiu kolejnym napadom dny oraz eliminacji z艂og贸w moczanu sodu z tkanek.

Porada reumatologiczna                                                                  Sprawd藕>>

Dzi臋kujemy za rozmow臋.