Nie daj się pokonać. Jesteś silniejszy niż myślisz.
Sposób na przetrwanie pandemii koronawirusa
Pandemia koronawirusa jest dla każdego sytuacją nową, nieprzewidywalną i trudną, na którą nie byliśmy w stanie się przygotować. Ta nowa, zagrażająca nam rzeczywistość burzy nasze poczucie bezpieczeństwa i powoduje lęk. Natura jednak wyposażyła nas w mechanizmy obronne, które pozwalają nam radzić sobie z każdym problemem, nawet tym najtrudniejszym.
Co koronawirus robi z psychiką?
Odczuwanie lęku w początkowej fazie jest reakcją adaptacyjną, która ma obronić nas przed potencjalnym zagrożeniem – pobudza nas do działania, włącza czujność. Przedłużające się odczuwanie lęku nie wpływa jednak pozytywnie na nasze funkcjonowanie. Niewielka znajomość zagrożenia powoduje w nas większy niepokój, nie posiadamy wypracowanych do tej pory strategii radzenia sobie w takiej sytuacji i stopniowo gromadzimy informacje, oswajamy się z zagrożeniem i tworzymy od podstaw takie strategie. Z czasem nasza wiedza na temat zminimalizowania ryzyka zakażenia koronawirusem, ochronienia siebie i swoich bliskich wzrasta. Wiemy co możemy zrobić, na co mamy wpływ i stopniowo czujemy się bezpieczniej. Ten początkowy etap większość z nas ma już za sobą i idealne byłoby zaakceptować swoje emocje oraz bieżącą sytuację pandemii przynajmniej w zakresie w jakim osobiście nie mamy na nią wpływu. Ten proces jest dla każdego w różnym stopniu trudny i uzależniony od wielu czynników, osobistych jak i zewnętrznych.
Ważnym elementem jest pozwolenie sobie na okazywanie emocji, akceptacja emocji, zarówno tych trudnych jak i tych przyjemnych u siebie oraz u osób z naszego otoczenia.
Jak sobie radzić z lękiem?
W celu redukowania stresu warto ograniczyć bodźce, które mogłyby powodować w nas dodatkowy lęk i negatywne odczucia m.in. ograniczyć informacje na temat wirusa, wybrać jedno źródło informacji do którego mamy zaufanie, nie oglądać, nie czytać wiadomości wieczorem, tuż przed snem.
Bądźmy dobrzy dla siebie i dla innych, sprawiajmy sobie drobne przyjemności, zastanówmy się co sprawia nam przyjemność – kawa, spacer, czytanie książek? Wiele ludzi prowadziło do tej pory bardzo aktywny tryb życia i źle reagują na konieczność rezygnacji ze swoich dotychczasowych aktywności, dlatego nie rezygnujmy ze wszystkiego, a zamiast rezygnować zamieńmy dotychczasową formę na inną: na przykład nie możemy grać w piłkę w grupie, ale możemy ćwiczyć w domu, biegać czy jeździć rowerem.
W celu redukowania stresu warto ograniczyć bodźce, które mogłyby powodować dodatkowy lęk. W przypadku nasilonych objawów pomocne może być wsparcie psychologa.
Kwarantanna? Izolacja? Nie zrywaj relacji, zmień ich sposób
Zminimalizujmy konsekwencje społecznej izolacji poprzez wykorzystanie Internetu czy telefonu do kontaktu z bliskimi, podtrzymywania relacji z osobami z dotychczasowego otoczenia – szkoły, pracy. Obecnie duża cześć życia społecznego przeniosła się do sieci, możemy uczestniczyć w wirtualnych wydarzeniach kulturalnych, koncertach, szkoleniach i innych. Warto korzystać z tej formy w aktualnej sytuacji, pozwoli ona utrzymać przynajmniej w pewnym stopniu cześć naszych tradycyjnych aktywności sprzed pandemii koronawirusa i da nam poczucie uczestniczenia w życiu społecznym, samorozwoju.
Pozytywne nastawienie kluczem do sukcesu
Trzeba zastanowić się czy pośród tej ogromnej ilości negatywnych następstw pandemii nie ma czegoś pozytywnego: mamy więcej czasu dla siebie, dla swoich bliskich, czasu na rzeczy o których wcześniej zapominaliśmy. Kolejną pozytywną konsekwencją tej trudnej sytuacji jest docenienie rzeczy, które wcześniej wydawały nam się naturalne, a obecnie są czymś wyjątkowym. Wielu z nas tęskni za swoją pracą, uczniowie za szkołą, tęsknimy za spacerem, spotkaniem z kolegą czy koleżanką, za tym co wcześniej wydawało nam się normalne, naturalne a czasami nawet nudne i monotonne.
Koronawirus a dzieci
Więcej uwagi i troski należy skupić na dzieciach i młodzieży, którzy wiele stracili w tej sytuacji. Z racji wieku i doświadczeń mają mniejsze zaplecze do radzenia sobie w nietypowej, trudnej sytuacji niżeli dorośli, często nie rozumieją sytuacji w której się znaleźli i decyzji którym muszą się podporządkować. Mniejsze dzieci odczytują nasze emocje, a rozumienie sytuacji i adaptacja do niej jest uzależniona od tego jak przedstawią i wytłumaczą ją opiekunowie. Rozmawiajmy z dziećmi o dotykających nas wszystkich trudnościach, tłumaczmy sytuacje.
Zdecydowana większość z nas, jedni lepiej inny trochę gorzej poradzą sobie w tej sytuacji wykorzystując własne zasoby. Należy jednak zwrócić uwagę na osoby w naszym otoczeniu, na tych którzy gorzej niż my znoszą sytuacje pandemii koronawirusa związaną z izolacją społeczną, zagrożeniem dla zdrowia, utratą stabilności finansowej czy pracy. Takie osoby mogą teraz potrzebować szczególnie troski i wsparcia bliskich, otoczenia bądź profesjonalnej pomocy. Wsparcie psychologiczne to jedna z form pomocy, która może pomóc nam przejść przez tą trudną sytuację, zminimalizować negatywne konsekwencje, pomóc w powrocie do normalnego funkcjonowania.
Autor tekstu:
mgr Ilona Styczyńska – psycholog
Najczęściej zadawane pytania – FAQ
Jak pandemia może wpływać na psychikę?
Pandemia może wywoływać lęk, napięcie, niepewność, poczucie zagrożenia, problemy ze snem i trudności z koncentracją. To naturalna reakcja organizmu na sytuację nową i trudną.
Czy lęk w czasie pandemii jest normalny?
Tak. Lęk może być reakcją adaptacyjną, która pomaga zachować czujność i chronić siebie oraz bliskich. Problem pojawia się wtedy, gdy napięcie trwa długo i utrudnia codzienne funkcjonowanie.
Jak radzić sobie z lękiem?
Pomocne może być ograniczenie nadmiaru informacji, korzystanie z wiarygodnych źródeł, dbanie o sen, ruch, kontakt z bliskimi, drobne przyjemności oraz akceptowanie swoich emocji bez oceniania.
Czy warto ograniczać informacje o koronawirusie?
Tak. Stałe śledzenie wiadomości może nasilać stres i niepokój. Warto wybrać jedno zaufane źródło informacji i unikać czytania wiadomości wieczorem, szczególnie tuż przed snem.
Dlaczego akceptacja emocji jest ważna?
Akceptacja emocji pomaga lepiej poradzić sobie z napięciem. Warto pozwolić sobie na odczuwanie zarówno trudnych, jak i przyjemnych emocji oraz pamiętać, że każdy reaguje na stres inaczej.
Jak dbać o siebie w trudnym czasie?
Warto zadbać o regularny rytm dnia, odpoczynek, aktywność fizyczną, zdrowe posiłki, kontakt z bliskimi i małe rzeczy, które sprawiają przyjemność, np. spacer, książkę, muzykę lub spokojną rozmowę.
Czy aktywność fizyczna pomaga na stres?
Tak. Ruch może wspierać redukcję napięcia, poprawę nastroju i lepszy sen. Nawet jeśli trzeba zmienić dotychczasową formę aktywności, warto szukać bezpiecznych sposobów na regularny ruch.
Kiedy szukać pomocy psychologicznej?
Pomocy warto szukać, gdy lęk, smutek, bezsenność, napięcie, ataki paniki lub poczucie bezradności utrzymują się długo, nasilają się albo utrudniają pracę, relacje i codzienne funkcjonowanie.

