Kalendarz badań seniora – jak dbać o zdrowie po 60. roku życia, bezpłatne badania w ramach NFZ

Wiek dojrzały to moment, w którym coraz większą wagę przykładamy do jakości życia i dobrego samopoczucia. To dobry czas, aby świadomie zadbać o zdrowie i regularnie sprawdzać, czy organizm funkcjonuje tak, jak powinien. Badania profilaktyczne pomagają zachować energię na co dzień i dają poczucie kontroli nad własnym zdrowiem.
Poniżej przedstawiamy KALENDARZ BADAŃ DLA OSÓB 60+, który ułatwi zaplanowanie profilaktyki w ciągu roku.

Badania raz w roku – przegląd ogólny u lekarza rodzinnego

Pierwszym krokiem do zdrowia jest wizyta u lekarza POZ, który skoordynuje dalszą diagnostykę. Warto wykonać:

• Morfologię krwi, OB, CRP – ogólna ocena stanu zdrowia i procesów zapalnych,
• Glukozę na czczo – kontrola ryzyka cukrzycy typu 2,
• Lipidogram (cholesterol całkowity, HDL, LDL, trójglicerydy) – profilaktyka chorób serca i udaru mózgu,
• Badanie ogólne moczu – ocena układu moczowego (np. praca nerek),
• Pomiar ciśnienia tętniczego i tętna – podstawa w profilaktyce nadciśnienia.

Co 1–2 lata – serce pod lupą

Choroby sercowo-naczyniowe to najczęstsza przyczyna zgonów wśród osób starszych. Warto wykonać:

• EKG spoczynkowe – ocena rytmu i przewodnictwa serca.
• ECHO serca – jeśli występują objawy, takie jak duszność, obrzęki nóg, kołatanie serca.
• USG tętnic szyjnych – kontrola ryzyka udaru mózgu.

Dodatkowo zaleca się regularne pomiary ciśnienia w domu – najlepiej dwa razy dziennie, przez kilka dni w miesiącu.

Badania profilaktyczne chorób neurologicznych i pamięci

Po 65. roku życia warto zwrócić uwagę na funkcje poznawcze. Lekarz w tym przypadku może zlecić:

• Badania tarczycy (TSH, fT4) – niedoczynność tarczycy może naśladować demencję.
• Witamina B12 i kwas foliowy – ich niedobór wpływa na układ nerwowy np. na pamięć.

Profilaktyka przeciwnowotworowa dla seniorów

Wczesne wykrycie raka znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
Zalecenia w wieku powyżej 60 lat, wg. płci:

Kobiety:

• Mammografia – co 2 lata do 74. roku życia – bezpłatne w ramach NFZ,
• Cytologia – co 3 lata lub test HPV HR – co 5 lat (lub częściej w zależności od wyniku) bezpłatnie do 64. roku życia,
• USG narządów rodnych i piersi – raz w roku.

Mężczyźni:

• Badanie prostaty (per rectum) i oznaczenie PSA – raz w roku

Oboje:

• Kolonoskopia – co 10 lat
• RTG klatki piersiowej – co 2 lata, szczególnie u byłych palaczy.
• Dermatoskopia – kontrola znamion raz w roku.

Kości, wzrok i słuch – fundamenty samodzielności po 60 roku życia

• Densytometria (badanie gęstości kości) – po 65 roku życia u kobiet, po 70 u mężczyzn; wcześniej przy przypadku ryzyka osteoporozy.
• Badanie wzroku – co roku (zaćma i jaskra rozwijają się powoli, ale prowadzą do nieodwracalnych zmian).
• Badanie słuchu (audiometria) – co 2–3 lata; niedosłuch może prowadzić do izolacji społecznej i pogorszenia pamięci.

Nie zapominaj o jamie ustnej

Regularne wizyty u dentysty (co 6 miesięcy) to nie tylko kwestia estetyki. Choroby przyzębia zwiększają ryzyko chorób serca, cukrzycy i demencji.

Złota zasada 3P: PROFILAKTYKA, POMIAR, POGODA DUCHA

Regularne badania to inwestycja w zdrowie i niezależność. Nie czekaj na objawy – profilaktyka jest zawsze tańsza i skuteczniejsza niż leczenie. A dobry humor i aktywność społeczna to najlepszy dodatek do każdego medycznego kalendarza.

Badania to jedno, ale nie mniej ważny jest styl życia. Dieta śródziemnomorska, codzienny ruch (spacery, nordic walking, pływanie), odpowiednia ilość snu i kontakt z ludźmi to najlepsze „leki” dla seniora.

Konsultacja medyczna
Lekarz Paulina Jeziorska
Internista w CM Luxmed
Lublin, ul. Orkana 7