Anemia, objawy, leczenie

Anemia ÔÇö co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Du┼╝a m─Öczliwo┼Ť─ç i zauwa┼╝alnie zmniejszona wydolno┼Ť─ç fizyczna jest pierwszym sygna┼éem, kt├│ry powinien nas sk┼éoni─ç do konsultacji z lekarzem. Pacjenci myl─ů ten objaw ze zwyk┼éym przem─Öczeniem. ┼üatwo anemi─Ö zbagatelizowa─ç i przegapi─ç jej pocz─ůtkowe stadium. Wp┼éywaj─ůca w┼éa┼Ťnie na pocz─ůtku jedynie na samopoczucie i wygl─ůd (blada sk├│ra), z czasem mo┼╝e sta─ç si─Ö przyczyn─ů rozwoju innych chor├│b.

Co to jest anemia?

Anemi─ů okre┼Ťla si─Ö niedokrwisto┼Ť─ç zwi─ůzan─ů ze zmniejszeniem st─Ö┼╝enia hemoglobiny (Hb), hematokrytu (Ht) i erytrocyt├│w, czyli czerwonych krwinek we krwi. Nast─Öpstwem tych niedobor├│w jest zmniejszenie zdolno┼Ťci krwi do transportu tlenu, a to z kolei poci─ůga za sob─ů zmniejszenie natlenowania tkanek i narz─ůd├│w.

Anemia mo┼╝e by─ç przyczyn─ů, ale i objawem, konsekwencj─ů jakiej┼Ť innej choroby. Mo┼╝e zachorowa─ç na ni─ů ka┼╝dy z nas. A szczeg├│lnie nara┼╝one s─ů dzieci, osoby starsze i kobiety w ci─ů┼╝y. W grupie ryzyka wymieni─ç te┼╝ mo┼╝na osoby choruj─ůce przewlekle, po zabiegach chirurgicznych oraz kobiety z obfitymi krwawieniami miesi─Öcznymi. Szczeg├│ln─ů ostro┼╝no┼Ť─ç powinni zachowa─ç weganie i wegetarianie.

Niedokrwisto┼Ť─ç, wbrew powszechnie kr─ů┼╝─ůcej opinii, nie zawsze wynika z niedoboru ┼╝elaza. Prawid┼éowe zdiagnozowanie przyczyn anemii jest zatem kluczem do powrotu do zdrowia. 

Przyczyny anemii

Anemia mo┼╝e wynika─ç z wielu czynnik├│w, s─ů to mi─Ödzy innymi:

  • d┼éugotrwa┼ée krwawienie, np. z przewodu pokarmowego czy narz─ůd├│w rodnych,
  • nag┼éa utrata du┼╝ej ilo┼Ťci krwi, np. wskutek wypadku,
  • choroby, kt├│re wp┼éywaj─ů na produkcj─Ö erytrocyt├│w,
  • nieprawid┼éowe funkcjonowanie szpiku kostnego, co w konsekwencji daje nieprawid┼éow─ů produkcj─Ö czerwonych krwinek,
  • reakcji autoimmunologicznych,
  • uwarunkowa┼ä genetycznych powoduj─ůcych szybszy rozpad erytrocyt├│w.

┼Üwiatowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje, ┼╝e niedokrwisto┼Ť─ç rozpoznaje si─Ö przy spadku poziomu hemoglobiny:

  • <11 g/dl u dzieci w wieku od 6 miesi─Öcy do 6 lat,
  • <12 g/dl u dzieci od 6. do 14. roku ┼╝ycia,
  • <13 g/dl u m─Ö┼╝czyzn,
  • <12 g/dl u kobiet,
  • <11 g/dl u kobiet w ci─ů┼╝y.

Rodzaje niedokrwisto┼Ťci

Anemia, czyli niedokrwisto┼Ť─ç jest do┼Ť─ç skomplikowan─ů jednostk─ů chorobow─ů i ma wiele podtyp├│w – rodzaj├│w. Mo┼╝emy m├│wi─ç o:

  • niedokrwisto┼Ťci pokrwotocznej, b─Öd─ůcej wynikiem du┼╝ej lub przewlek┼éej utraty krwi,
  • niedokrwisto┼Ťci aplastycznej, zwi─ůzanej z niewydolno┼Ťci─ů szpiku kostnego,
  • niedokrwisto┼Ťci syderblastycznej, kt├│rej przyczyn─ů s─ů zaburzenia w powstawaniu sk┼éadnika hemoglobiny ÔÇô hemu,
  • niedokrwisto┼Ťci hemolitycznych, b─Öd─ůcych skutkiem nieprawid┼éowego rozpadu erytrocyt├│w,
  • anemii jako skutku niedoboru ┼╝elaza,
  • anemii jako skutku niedoboru kwasu foliowego,
  • anemii jako skutku niedoboru witaminy B12.

Objawy anemii

Choroba mo┼╝e mie─ç wiele przyczyn, ale jej objawy s─ů podobne. Ich obecno┼Ť─ç i nasilenie uzale┼╝nione s─ů od g┼é─Öboko┼Ťci anemii i szybko┼Ťci jej narastania i od stanu organizmu. W┼Ťr├│d najcz─Östszych symptom├│w choroby wymienia si─Ö:

  • os┼éabienie,
  • spadek tolerancji wysi┼éku fizycznego, ┼éatwa m─Öczliwo┼Ť─ç.

Ponadto objawom tym mog─ů towarzyszy─ç:

  • b├│le i zawroty g┼éowy,
  • uczucie ko┼éatania serca, tachykardia,
  • duszno┼Ťci,
  • trudno┼Ťci w skupieniu uwagi i koncentracji,
  • niskie ci┼Ťnienie krwi,
  • blada sk├│ra i b┼éony ┼Ťluzowe,
  • szumy w uszach,
  • zimne d┼éonie i stopy,
  • ┼éamliwo┼Ť─ç w┼éos├│w i paznokci.

Nie wszystkie objawy b─Öd─ů obserwowane na jednym organizmie. R├│┼╝ne typy anemii mog─ů si─Ö te┼╝ specyficznie objawia─ç, np. dr─Ötwienie ko┼äczyn g├│rnych i dolnych cz─Östo spotykane w niedokrwisto┼Ťci z niedoboru witaminy B12.

Diagnostyka anemii

Podstawowym badaniem jest morfologia krwi, a w niej parametry: liczba krwinek czerwonych (RBC), hemoglobina (Hb), hematokryt (Ht) oraz ┼Ťrednia obj─Öto┼Ť─ç erytrocytu (MCV) i ┼Ťrednia zawarto┼Ť─ç hemoglobiny w erytrocycie (MCH). Dodatkowo poszerza si─Ö t─Ö diagnostyk─Ö o zbadanie poziomu ┼╝elaza, ferrytyny, transferryny, kwasu foliowego i witaminy B12 oraz LDH, bilirubiny i haptoglobiny. Inne badania ustalane s─ů indywidualnie.

Leczenie anemii

Leczenie anemii musi uwzgl─Ödnia─ç przede wszystkim jej przyczyny. W zale┼╝no┼Ťci od jej rodzaju cz─Östo polega na suplementacji niedoboru powoduj─ůcego niedokrwisto┼Ť─ç (np. ┼╝elaza czy kwasu foliowego), ale zawsze pod kontrol─ů lekarza. Je┼Ťli niedokrwisto┼Ť─ç powstaje w przebiegu innych chor├│b, w takim przypadku podstaw─ů jest ich leczenie. W niekt├│rych typach anemii konieczne mog─ů by─ç na przyk┼éad transfuzje. Zawsze jest to leczenie dostosowane do objaw├│w i stanu zdrowia pacjenta.

Zapobieganie anemii

W przypadku gdy zaobserwujemy jakiekolwiek niepokoj─ůce symptomy, dzia┼éajmy. Podstaw─ů jest wykrycie niedokrwisto┼Ť─ç w jej pocz─ůtkowym stadium. Nie b├│jmy si─Ö profilaktyki. Bada─ç trzeba si─Ö regularnie, co 12 miesi─Öcy wykonywa─ç podstawowe badania krwi. Wa┼╝na jest te┼╝ dieta bogata w produkty pe┼énowarto┼Ťciowe, zawieraj─ůca witaminy B, ┼╝elazo i kwas foliowy, ryby, warzywa i owoce. Pojawienie si─Ö wymienionych wy┼╝ej objaw├│w objawy powinny by─ç konsultowane z lekarzem.

Konsultacja medyczna
dr n. med. Karolina Radomska, Hematolog
Centrum Medycznym Luxmed w Kra┼Ťniku

Informacje zawarte w tym artykule maj─ů charakter og├│lnoinformacyjny i edukacyjny. Nie zast─Öpuj─ů one profesjonalnej porady medycznej, diagnozy czy leczenia. Zaleca si─Ö konsultacj─Ö z lekarzem lub innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotycz─ůcej konkretnych objaw├│w, dolegliwo┼Ťci czy stanu zdrowia.